برنامه ریزی مسکن مهر در شهرهای جدید کشور – بخش اول

برنامه ریزی مسکن مهر

برنامه ریزی مسکن مهر در شهرهای جدید کشور

اگر بشر هیچگاه ساکن نمی شد صاحب تمدن امروزیش نبود. سکنی گزیدن انسان در بستر محیط به او هستی بخشید و این هستی به تدریج، درک انسان بدوی از محیط را به سمت خودآگاهی برد و زندگی جمعی و آیینی اش تعلق به مکان را موجب شد. مسکن در ابتدا یک نیاز اساسی و زیستی، یعنی یک سرپناه است و حق اجتماعی هر فرد و خانواده ای است. فراهم آوردن شرایط مطلوب برای خانواده به عنوان بنیادی ترین تشکل اجتماعی در جهت تحقق فعالیت های خانوادگی، ثبات و همبستگی خانواده، کارکرد اصلی مسکن است و این نقش بر مشارکت خانواده در جامعه نیز تاثیرگذاراست. مسکن مناسب می تواند محلی برای آرامش و تجدید قوا در فرد باشد و او را از جنبه ها روانی آماده فعالیت کند. مسکن و محیط زیست عامل اصلی تغییر شکل شهرها هستند. بدین گونه که مسکن همواره بزرگترین کاربری شهرها بوده و میزان تامین و تولید مسکن به عنوان عامل کمی تعیین کننده در توسعه فیزیکی شهرهاست.

طرح مسکن مهر به عنوان یکی از برنامه های طرح جامع مسکن و در قالب بند «د» تبصره قانون ۶ بودجه سال ۸۶ توسط دولت به مجلس پیشنهاد و با کسب حداکثر آرای نمایندگان مردم، قانونی شد. در ابتدا اگرچه تصور   می شد در قالب یک همکاری سه گانه میان وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت تعاون و مردم شکل گیرد و پس از آن با هماهنگی دستگاه ها و ارگان های مربوطه از جمله وزارت اقتصاد و سیستم بانکی کشور مراحل اجرایی را سپری کند. اما این پروژه طی این مدت به بخش های مختلف اعم از انبوه سازان، تعاونی های مسکن و اکنون هم گروه های چند نفره سپرده شده است. ایده مسکن مهر، تامین مسکن برای اقشار آسیب پذیر و جوانان است که با حذف قیمت زمین در جهت کم کاهش فاصله ایده و عمل، به اجرا در آمد. بر این مبنا واگذاری ها بدون احتساب ارزش زمین انجام گرفت و غالبا در اراضی فاقد هویت شهری عرضه شد که محاسن و معایب خاص را به دنبال دارد.

موضوع اسکان بشر با توجه به رشد روزافزون جمعیت و به تبع آن تقاضای مسکن، ذهن های دست اندرکاران رابه خود مشغول ساخته است. جوانی جمعیت در حال توسعه ایران و تشکیل خانواده های جدید به این نیاز فزایندده دامن زده است.آمارها نشان میدهند که تراکم فوق العاده ای در این خصوص در سال های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۴ وجود خواهد داشت که منجر به ارائه راه حل های مختلفی برای این معضل گردید.

در این میان پس از بررسی ها، برنامه ریزی های فشرده، متولیان امر راه حل را درحذف قیمت زمین از بهای تمام شده ساختمان یافتند و مراحل قانونی تا تدوین آن در قانون بودجه سال ۱۳۸۶ کل کشور پیش رفت. براساس این قانون، با حفظ مالکیت دولت بر اراضی، متقاضیان واجد شرایط می توانند نسبت به آماده سازی اراضی و ساخت مسکن در قالب تعاونی های مسکن مهر و با استفاده از تسهیلات بانکی اعطایی اقدام کنند. البته سرعت لازم در این امر با توجه به هدف گذاری ساخت ۱٫۵ میلیون واحد در سال، مسئولین را بر آن داشت که با اصلاح روند کار، موضوع ساخت را به انبوه سازان دارای صلاحیت واگذار کرده و متقاضیان نسبت به خرید واحدهای ساخته شده و آماده اقدام کنند. بدیهی است تسهیلات ساخت به انبوه سازان تعلق می گیرد. اتخاذ این تصمیم به وضوح، پویایی و جنبش را به ساخت و سازهای موضوع مسکن مهر بخشیده است و آمارهای اخیر نشان دهنده افقی روشن در این امر می باشد. به عنوان مثال وضعیت ساخت و ساز در شهرهای جدید کشور بالاخص هشتگرد، فولاد شهر، پرند، گلبهار، سهند و صدرا نمونه بارزی از رشد قابل توجه ساخت و سازها هستند.

با .. در ضوابط و قوانین مربوط به مسکن مهر می توان چشم انداز زیر را برای آن تدوین کرد.

بهره وری حداکثری زمین از طریق مکان یابی مسکن مهر در نواحی دارای زیر ساخت های آماده شهری

بسترسازی برای حضور سرمایه گذاری غیر دولتی و غیر سودجویانه از طریق برنامه ریزی که منجر به تولید ارزش مضاعف در زمین گردد.

با طراحی مجموعه های مسکن مهر با استفاده از عناصر آشنای شهرهای سنتی از قبیل کوچه، میدان گاه و مرکز محله( آشوری و دیگران، آذرماه ۸۸، ۴۳-۴۹

با توجه به مطالب اشاره شده در بالا، باید متذکر شد که اگر هدف، رفاه و تامین مسکن اقشار پایینی جامعه باشد لازم است چندین اقدام راهبردی ذیل به طور موثر و مستمر پیگیری شود از جمله :

تامین زمین شهری با دسترسی و خدمات مناسب و معقول در داخل و اطراف شهرها؛

اعطای وام کافی و ارزان به نحوی که معطوف به ساختمان سازی توسط بنگاه ها (شراکتی و تعاونی ویژه) برای متقاضیان واجد شرایط گردد.

معماری تکست

دیدگاهتان را بنویسید